9.3. ЭКСПЕРТНАЯ ОЦЕНКА ДИНАМИКИ ЦИВИЛИЗАЦИЙ НА ОСНОВЕ ГЕОЦИВИЛИЗАЦИОННОЙ МАТРИЦЫ
Обозначение составляющих генотипа(табл. 9.1): 1 — со- циодемографическая; 2 — природно-экологическая; 3 — технологическая; 4 — экономическая; 5 — государственно-политическая; 6 — социокультурная.
Интегральная оценка обозначена цифрой 7.
Таблица 9.1.
Оценка динамики цивилизаций на основе геоцивилизационной матрицы
| № | Цивилизации и их группы | Составляю- щие генотипа | Максимальная оценка, баллы | 1950 | 1970 | 1990 | 2010 | 2030 | 2050 | 2050 к 1950, % |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 1 | Западноевро пейская | 1 | 150 | 120 | 140 | 120 | 100 | 100 | 80 | 66 |
| 2 | 150 | 110 | 90 | 70 | 60 | 60 | 70 | 70 | ||
| 3 | 200 | 120 | 140 | 170 | 150 | 170 | 180 | 150 | ||
| 4 | 150 | 90 | 110 | 130 | 110 | 135 | 140 | 156 | ||
| 5 | 150 | 90 | 110 | 120 | 120 | 125 | 135 | 150 | ||
| 6 | 200 | 100 | 125 | 135 | 125 | 140 | 160 | 128 | ||
| 7 | 1000 | 620 | 715 | 745 | 665 | 720 | 755 | 122 | ||
| 2 | Восточноевро пейская | 1 | 150 | 90 | 110 | 120 | 80 | 70 | 60 | 72 |
| 2 | 150 | 90 | 100 | 90 | 80 | 70 | 60 | 72 | ||
| 3 | 200 | 90 | 120 | 130 | 110 | 130 | 140 | 156 | ||
| 4 | 150 | 90 | 110 | 120 | 100 | 110 | 120 | 156 | ||
| 5 | 150 | 100 | 120 | 110 | 100 | 110 | 120 | 120 | ||
| 6 | 200 | 110 | 130 | 120 | 110 | 130 | 130 | 118 | ||
| 7 | 1000 | 1560 | 690 | 690 | 580 | 590 | 630 | 112 | ||
| 3 | Евразийская | 1 | 150 | 120 | 130 | 100 | 60 | 50 | 40 | 42 |
| 2 | 150 | 130 | 140 | 130 | 120 | 110 | 100 | 77 | ||
| 3 | 200 | 140 | 130 | 80 | 60 | 90 | 110 | 138 | ||
| 4 | 150 | 80 | 110 | 120 | 90 | 100 | 110 | 100 | ||
| 5 | 150 | 130 | 120 | 90 | bgcolor="#F3E5DA">100120 | 130 | 96 | |||
| 6 | 200 | 140 | 150 | 120 | 80 | 100 | 120 | 73 | ||
| 7 | 1000 | 740 | 880 | 790 | 510 | 610 | 610 | |||
| 1-3 | Цивилизации Европы | 1 | 150 | 110 | 127 | 113 | 90 | 63 | 60 | 47 |
| 2 | 150 | 107 | 110 | 93 | 107 | 80 | 79 | 66 | ||
| 3 | 200 | 117 | 130 | 127 | 107 | 130 | 147 | 163 | ||
| 4 | 150 | 90 | 110 | 123 | 100 | 115 | 107 | 105 | ||
| 5 | 150 | 107 | 117 | 107 | 107 | 112 | 128 | 120 | ||
| 6 | 200 | 113 | 125 | 125 | 105 | 123 | 137 | 120 | ||
| 7 | 1000 | 604 | 721 | 688 | 706 | 623 | 603 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 4 | Североамериканская | 1 | 150 | 110 | 120 | 130 | 120 | 130 | 130 | 118 |
| 2 | 150 | 120 | 130 | 120 | 110 | 120 | 130 | 81 | ||
| 3 | 200 | 170 | 170 | 180 | 180 | 180 | 190 | 117 | ||
| 4 | 150 | 130 | 130 | 140 | 120 | 130 | 140 | 108 | ||
| 5 | 150 | 120 | 130 | 130 | 110 | 120 | 120 | 100 | ||
| 6 | 200 | 170 | 160 | 170 | 150 | 160 | 170 | 121 | ||
| 7 | 1000 | 760 | 840 | 900 | 790 | 840 | 880 | 116 | ||
| 5 | Латиноамериканская | 1 | 150 | 110 | 120 | 130 | 120 | 130 | 130 | 118 |
| 2 | 150 | 130 | 130 | 130 | 120 | 130 | 140 | 108 | ||
| 3 | 210 | 110 | 120 | 140 | 130 | 140 | 150 | 150 | ||
| 4 | 150 | 110 | 120 | 130 | 110 | 120 | 140 | 127 | ||
| 5 | 150 | 90 | 110 | 120 | 130 | 130 | 140 | 175 | ||
| 6 | 200 | 120 | 130 | 140 | 140 | 150 | 160 | 133 | ||
| 7 | 1000 | 660 | 730 | 790 | 750 | 800 | 860 | 130 | ||
| 6 | Океаническая | 1 | 150 | 120 | 130 | 130 | 120 | 130 | 140 | 117 |
| 2 | 150 | 110 | 120 | 130 | 130 | 140 | 140 | 127 | ||
| 3 | 200 | 120 | 140 | 150 | 150 | 160 | 170 | 133 | ||
| 4 | 150 | 100 | 120 | 130 | 120 | 130 | 140 | 140 | ||
| 5 | 150 | 110 | 120 | 130 | 130 | 140 | 140 | 127 | ||
| 6 | 200 | 120 | 140 | 150 | 150 | 160 | 160 | 83 | ||
| 7 | 1000 | 670 | 770 | 720 | 800 | 860 | 890 | 133 | ||
| 4 6 | Цивилизации Америки и Океании | 1 | 150 | 113 | 127 | 120 | 120 | 130 | 133 | 110 |
| 2 | 150 | 110 | 127 | 127 | 120 | 130 | 137 | 124 | ||
| 3 | 200 | 127 | 143 | 153 | 153 | 160 | 170 | 134 | ||
| 4 | 150 | 113 | 127 | 133 | 117 | 127 | 140 | 124 | ||
| 5 | 150 | 110 | 120 | 127 | 123 | 130 | 133 | 121 | ||
| 6 | 200 | 127 | 143 | 153 | 147 | 157 | 163 | 128 | ||
| 7 | 1000 | 700 | 770 | 813 | 780 | 834 | 876 | 125 | ||
| 7 | Японская | 1 | 150 | 100 | 120 | 130 | 120 | 110 | 100 | 120 |
| 2 | 150 | 80 | 70 | 70 | 60 | 60 | 70 | 88 | ||
| 3 | 200 | 110 | 150 | 160 | 150 | 160 | 170 | 189 | ||
| 4 | 150 | 90 | 130 | 130 | 110 | 120 | 120 | 150 | ||
| 5 | 150 | 80 | 120 | 130 | 130 | 130 | 130 | 162 | ||
| 6 | 200 | 110 | 130 | 140 | 130 | 140 | 150 | 136 | ||
| 7 | 1000 | 570 | 720 | 780 | 700 | 720 | 750 | 132 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 8 | Китайская | 1 | 150 | 70 | 90 | bgcolor="#F3E5DA">110110 | 100 | 90 | 129 | |
| 2 | 150 | 120 | 130 | 110 | 100 | 90 | 100 | 85 | ||
| 3 | 200 | 70 | 90 | 130 | 140 | 150 | 160 | 143 | ||
| 4 | 150 | 60 | 80 | 120 | 130 | 140 | 130 | 162 | ||
| 5 | 150 | 70 | 80 | 130 | 130 | 140 | 140 | 175 | ||
| 6 | 200 | 120 | 130 | 150 | 160 | 170 | 170 | 200 | ||
| 7 | 1000 | 590 | 600 | 750 | 750 | 790 | 790 | 134 | ||
| 9 | Индийская | 1 | 150 | 100 | 110 | 120 | 110 | 120 | 130 | 130 |
| 2 | 150 | 90 | 100 | 100 | 90 | 100 | 110 | 122 | ||
| 3 | 200 | 70 | 90 | 110 | 110 | 120 | 130 | 152 | ||
| 4 | 150 | 80 | 100 | 110 | 100 | 110 | 120 | 150 | ||
| 5 | 150 | 50 | 80 | 100 | 110 | 120 | 120 | 240 | ||
| 6 | 200 | 120 | 130 | 150 | 150 | 160 | 160 | 133 | ||
| 7 | 1000 | 510 | 610 | 690 | 700 | 730 | 700 | 149 | ||
| 10 | Буддийская | 1 | 150 | 80 | 90 | 100 | 100 | 110 | 110 | 138 |
| 2 | 150 | 90 | 100 | 100 | 100 | 90 | 140 | 111 | ||
| 3 | 200 | 60 | 90 | 120 | 120 | 140 | 150 | 250 | ||
| 4 | 150 | 70 | 90 | 110 | 110 | 120 | 130 | 186 | ||
| 5 | 150 | 50 | 80 | 100 | 100 | 110 | 110 | 220 | ||
| 6 | 200 | 80 | 90 | 100 | 100 | 110 | 120 | 150 | ||
| 7 | 1000 | 480 | 540 | 640 | 640 | 680 | 730 | 152 | ||
| 11 | Мусульманская | 1 | 150 | 70 | 90 | 100 | 100 | 110 | 120 | 171 |
| 2 | 150 | 90 | 100 | 110 | 110 | 100 | 90 | 100 | ||
| 3 | 200 | 60 | 80 | 90 | 90 | 100 | 110 | 183 | ||
| 4 | 150 | 70 | 80 | 100 | 100 | 110 | 110 | 157 | ||
| 5 | 150 | 60 | 70 | 80 | 80 | 90 | 100 | 167 | ||
| 6 | 200 | 90 | 100 | 110 | 110 | 120 | 130 | 144 | ||
| 7 | 1000 | 440 | 510 | 590 | 590 | 630 | 670 | 152 | ||
| 12 | Африканская | 1 | 150 | 40 | 60 | 50 | 50 | 50 | 60 | 150 |
| 2 | 150 | 70 | 80 | 80 | 80 | 70 | 70 | 129 | ||
| 3 | 200 | 40 | 60 | 70 | 70 | 80 | 90 | 150 | ||
| 4 | 150 | 60 | 70 | 80 | 70 | 90 | 90 | 129 | ||
| 5 | 150 | 70 | 90 | 90 | 90 | 90 | 100 | 111 | ||
| 6 | 200 | 70 | 80 | 90 | 90 | 100 | 110 | 138 | ||
| 7 | 1000 | 350 | 440 | 460 | 440 | 470 | 520 | 149 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 7 12 | Цивилизации Азии и Африки | 1 | 150 | 77 | 93 | 98 | 98 | 102 | 102 | 132 |
| 2 | 150 | 80 | 97 | 97 | 90 | 85 | 92 | 104 | ||
| 3 | 200 | 58 | 102 | 112 | 92 | 125 | 122 | 210 | ||
| 4 | 150 | 70 | 107 | 107 | 103 | 117 | 128 | 204 | ||
| 5 | 150 | 63 | 103 | 103 | 105 | 113 | 112 | 177 | ||
| 6 | 200 | 95 | 110 | 115 | 123 | 133 | 140 | 147 | ||
| 7 | 1000 | 450 | 611 | 638 | 608 | 675 | 696 | 154 | ||
| 1 12 | Глобальная цивилизация | 1 | 150 | 94 | 110 | 109 | 99 | 99 | 99 | 105 |
| 2 | 150 | 93 | 107 | 104 | 106 | 95 | 100 | 102 | ||
| 3 | 200 | 90 | 121 | 126 | 113 | 125 | 140 | 156 | ||
| 4 | 150 | 86 | 111 | 115 | 110 | 117 | 124 | 145 | ||
| 5 | 150 | 86 | bgcolor="#F3E5DA">111110 | 110 | 116 | 123 | 143 | |||
| 6 | 200 | 120 | 122 | 127 | 124 | 130 | 144 | 127 | ||
| 7 | 1000 | 579 | 682 | 690 | 662 | 602 | 730 | 126 | ||
Для сопоставительного анализа динамики локальных цивилизаций в сравнении с динамикой глобальной цивилизации построим еще одну таблицу на базе интегральных оценок по каждой локальной цивилизации и их отношения к интегральной оценке динамики глобальной цивилизации(табл. 9.2).
На основе полученных с использованием геоцивилизаци- онной матрицы оценок проведем анализ тенденций динамики локальных и глобальной цивилизации в ретроспективе с 1950 г. и в перспективе до 2050 г. с интервалом в 20 лет. Следует учитывать, что некоторые оценки имеют субъективный, во многом условный характер, они недостоверны стратегически, но помогают выявить особенности изучения факторов, определяющих динамику цивилизаций, и построить сравнительно достоверные ряды, служащие исходной базой для обобщений и выводов. Чтобы не усложнять чрезмерно многошаговую работу, не будем проводить раздельную оценку факторов, определяющих динамику каждой из шести составляющих генотипа цивилизаций, а оставим только экспертную оценку самих
Таблица 9.2.
Сопоставление интегральных оценок динамики локальных и глобальной цивилизаций
Условные обозначения:1 — интегральная оценка, баллы; 2 — в % к оценке глобальной цивилизации; 3 — в % к 1950 г.
| Цивилизации | 1950 | 1970 | 1990 | 2010 | 2030 | 2050 | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| Глобальная цивилизация | 1 | 579 | 682 | 690 | 602 | 704 | 730 |
| 2 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | |
| 3 | 100 | 118 | 119 | 104 | 122 | 126 | |
| Цивилизации Европы | 1 | 604 | 721 | 685 | 608 | 640 | 688 |
| 2 | 104 | 106 | 99 | 101 | 91 | 94 | |
| 3 | 100 | 119 | 113 | 101 | 106 | 114 | |
| Западноевропейская | 1 | 620 | 715 | 745 | 665 | 720 | 755 |
| 2 | 107 | 105 | 108 | 110 | 102 | 103 | |
| 3 | 100 | 115 | 120 | 107 | 116 | 122 | |
| Восточноевропей ская | 1 | 560 | 690 | 690 | 580 | 590 | 630 |
| 2 | 97 | 100 | 100 | 95 | 84 | 86 | |
| 3 | 100 | 123 | 123 | 104 | 105 | 112 | |
| Евразийская | 1 | 740 | 880 | 790 | 580 | 610 | 680 |
| 2 | 128 | 129 | 115 | 96 | 94 | 93 | |
| 3 | 100 | 119 | 107 | 78 | 82 | 92 | |
| Цивилизации Америки и Океании | 1 | 770 | 800 | 813 | 780 | 876 | 877 |
| 2 | 124 | 117 | 118 | 130 | 137 | 120 | |
| 3 | 100 | 104 | 106 | 101 | 114 | 114 | |
| Североамериканская | 1 | 760 | 840 | 900 | 790 | 840 | 880 |
| 2 | 131 | 123 | 130 | 131 | 119 | 121 | |
| 3 | 100 | 111 | 118 | 104 | 111 | 116 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| Латиноамериканская | 1 | bgcolor="#F3E5DA">660730 | 790 | 750 | 800 | 860 | |
| 2 | 114 | 107 | 115 | 109 | 114 | 118 | |
| 3 | 100 | 111 | 120 | 114 | 121 | 130 | |
| Океаническая | 1 | 670 | 770 | 790 | 800 | 890 | 890 |
| 2 | 116 | 113 | 114 | 133 | 131 | 121 | |
| 3 | 100 | 118 | 118 | 119 | 128 | 133 | |
| Цивилизации Азии и Африки | 1 | 451 | 611 | 638 | 608 | 675 | 696 |
| 2 | 78 | 90 | 92 | 101 | 105 | 101 | |
| 3 | 100 | 135 | 141 | 135 | 150 | 154 | |
| Японская | 1 | 570 | 720 | 780 | 700 | 720 | 750 |
| 2 | 98 | 106 | 113 | 115 | 100 | 106 | |
| 3 | 100 | 126 | 136 | 123 | 126 | 132 | |
| Китайская | 1 | 590 | 600 | 750 | 750 | 790 | 740 |
| 2 | 102 | 88 | 109 | 125 | 112 | 109 | |
| 3 | 100 | 102 | 127 | 127 | 133 | 133 | |
| Индийская | 1 | 510 | 610 | 690 | 700 | 730 | 760 |
| 2 | 88 | 89 | 100 | 116 | 104 | 104 | |
| 3 | 100 | 120 | 135 | 137 | 143 | 149 | |
| Буддийская | 1 | 480 | 540 | 640 | 640 | 680 | 730 |
| 2 | 83 | 79 | 93 | 106 | 96 | 100 | |
| 3 | 100 | 112 | 133 | 133 | 142 | 152 | |
| Мусульманская | 1 | 440 | 510 | 590 | 590 | 630 | 670 |
| 2 | 76 | 88 | 86 | 98 | 93 | 92 | |
| 3 | 100 | 116 | 134 | 134 | 143 | 152 | |
| Африканская | 1 | 350 | 440 | 460 | 440 | 470 | 520 |
| 2 | 68 | 65 | 67 | 70 | 69 | 68 | |
| 3 | 100 | 126 | 131 | 126 | 134 | 149 |
составляющих и интегральные оценки по каждой локальной цивилизации, трем их группам и в целом по глобальной цивилизации.